Op land-, regio- en wereldniveau is de economische groei niet te stuiten. Voor een deel is er sprake van een inhaalslag, maar voor een ander deel is er sprake van groei door innovatie, overheidsstimulering, een gunstig investeringsklimaat en een sterk toegenomen optimisme onder consumenten en producenten. De wereldeconomie groeit in 2021 circa 6,5% en in 2022 circa 4,5%. Met name China en de Verenigde Staten leveren de beste prestaties. De enorme financiële steunprogramma’s van de centrale banken (in met name ontwikkelde landen) is mede mogelijk doordat de hieruit voortvloeiende rentelasten beperkt blijven.

Honden blaffen, maar karavaan trekt verder

Tegelijkertijd nemen op veel terreinen de tegenstellingen toe, nationaal en internationaal. Door de coronacrisis zijn de kwetsbaarheden zichtbaarder geworden. Het eigen belang neemt in woord en daad een meer prominente plaats in. Kritiek wordt gemakkelijker geuit en wordt qua toon steeds feller.

Het bereiken van consensus wordt een zeldzaamheid. In België duurde de kabinetsformatie bijna 500 dagen en in Nederland komen we in de buurt van oude records. In Europa wordt het steeds lastiger om over belangrijke politieke uitgangspunten overeenstemming te bereiken. Landen worden bedreigd met rechtszaken en eventuele sancties. Kortom er wordt heel veel geblaft, maar de karavaan trekt verder. Met ‘de karavaan’ wordt in dit verband de groei van de economie bedoeld.

Waarom is de kapitaalmarktrente zo laag?

Dit laatste brengt mij op het punt dat de belangrijkste economieën in een soort rentefuik zitten. De overheidsschuld is dermate hoog, dat een normale marktrente nog vele jaren zal (moeten) uitblijven. Landen kunnen het zich eenvoudigweg niet veroorloven om over hun schuld een kapitaalmarktrente van 4 tot 5% te betalen (wat vroeger regelmatig voorkwam). Voor meer informatie leest u ons blog: Hoge staatsschuld, erg of niet?

Vroeger leerden wij dat de hoogte van de kapitaalmarktrente werd bepaald door de inflatieverwachting en een opslag die beleggers ontvingen voor het risico. Bij de huidige inflatie van 3% zal het rendement van een 10-jarige bedrijfsobligatie (een hoger risico dan een staatsobligatie) circa 4,5% bedragen. Op dit moment bedraagt het effectief rendement van een 10-jarige goede kwaliteit bedrijfsobligatie minder dan 1%. Blijkbaar conformeert de ‘vrije markt’ zich aan deze lage rente en verwacht zij daarmee dat de huidige inflatie tijdelijk is en weer snel zal dalen. Dat is een deel van de verklaring voor de lage kapitaalmarktrente.

Een andere, veel belangrijkere, reden is het nog steeds actieve obligatie-opkoopprogramma van centrale banken. Zolang dat actief is, blijft de kapitaalmarktrente kunstmatig laag. De centrale banken zullen het opkopen pas stoppen zodra de economische groei bestendig blijkt.

Inflatiebestendige beleggingen zijn populair

De huidige economische tijden zijn volstrekt uniek. Hierdoor is het bijzonder lastig om deze omstandigheden in lange termijn perspectief te plaatsen. De geld- en kapitaalmarktrente wordt sterk gereguleerd en de gebruikelijke marktmechanismen zijn door de centrale banken feitelijk buiten werking gesteld. Deze omstandigheden maken veel beleggers onzeker. Wanneer de onzekerheid toeneemt, neemt menig belegger minder risico’s. Maar minder risico’s nemen betekent vandaag de dag: genoegen nemen met een negatief rendement van enkele procenten. Door deze situatie winnen inflatiebestendige beleggingen, zoals aandelen en vastgoed, aan populariteit.

Neerwaarts beleggingsrisico is gedaald

Om deze reden zijn er miljarden euro’s en dollars naar aandelenmarkten gevloeid. Hierdoor stijgen de aandelenkoersen, wat weer nieuwe beleggers aantrekt. Kortom, een zichzelf versterkend proces en dat in potentie extra risico’s met zich meebrengt. Gelukkig hebben bedrijfswinsten zich in vele bedrijfstakken buitengewoon gunstig ontwikkeld in dit en het afgelopen jaar. Zozeer zelfs dat van menig bedrijf de winsten harder zijn gestegen dan de betreffende aandelenkoersen. Hierdoor is de waardering van deze bedrijven per saldo zelfs licht afgenomen. Anders gezegd: het neerwaarts beleggingsrisico (de kans dat uw vermogen minder waard wordt) van een goed gespreid mandje aandelen is ten opzichte van vorig jaar licht gedaald.

Blijven de bedrijfswinsten stijgen?

De belangrijkste vraag is: is het reëel dat bedrijfswinsten zich de komende jaren zo gunstig blijven ontwikkelen? Als dit het geval is, dan kunnen de koersen doorstijgen zonder dat het risico noemenswaardig toeneemt. Vallen deze bedrijfswinsten echter tegen, bijvoorbeeld door een nieuwe uitbraak van een bepaald variant coronavirus? Dan kunnen de aandelenkoersen een stevige deuk oplopen.

De toekomst blijft altijd onzeker en voorspellingen moeten wij met een korreltje zout (blijven) nemen. Tegelijkertijd zoeken beleggers naar houvast voor de toekomst. Zaken die mogelijk wat houvast kunnen bieden zijn:

  • de enorme investeringen door centrale banken en overheden;
  • de (voorlopig) nog laag blijvende rente;
  • de lage werkloosheid;
  • de toenemende maatschappelijke wens de CO2 uitstoot te willen terugdringen.

De enorme investeringen worden met name gericht op klimaat bevorderende activiteiten, op verbetering van de infrastructuur en het minder afhankelijk willen zijn van de import uit landen als China, Vietnam en Zuid-Korea.

Kortom

Zorgen zijn van alle tijden en er wordt veel over gepraat. Problemen worden stevig aangepakt en ondernemers blijken daarin onderscheidend te zijn. Waar de politiek wikt en weegt, bieden ondernemers al nieuwe uitdagingen het hoofd. Beursgenoteerde bedrijven zijn ‘producten’ van hardwerkende en innovatieve ondernemers en hun medewerkers, ‘de karavaan’. Aandelenbeurzen stijgen stevig door. Wekelijks worden er nieuwe records gebroken. De noodzakelijke maatschappelijke en politieke veranderingen vergen uiteraard veel overleg en zorgvuldige besluitvorming, maar de karavaan trekt verder.


Heeft u vragen?

Wilt u met een van onze adviseurs van gedachten wisselen over de actualiteit? Neem dan gerust contact met ons op. Wij staan u graag te woord.

Peter van der Slikke Peter (1953) is de grondlegger van iBeleggen. Als gedreven leider inspireert hij zijn teamleden en klanten met presentaties en boeken over de financiële wereld.