Misschien komt er een dag waarop wij in Europa dankbaar zijn voor de grillen en grollen van Amerika’s president Donald Trump. Europa – maar ook landen als China, Canada, Australië, Mexico – wordt in een snel tempo gedwongen om op uiteenlopende terreinen eigen keuzes te maken. Onze grote afhankelijkheid van de Verenigde Staten begint op veel vlakken flink pijn te doen. Eerst trokken de Verenigde Staten hun eigen plan waar het de klimaatbeheersing betreft. Het verdrag van Parijs werd met veel gemak en enige onverschilligheid aan de kant gezet. Vervolgens werden de Europese landen terechtgewezen op hun te beperkte bijdrage aan de NAVO, waarna president Trump het atoomverdrag tussen Iran en een belangrijk deel van de internationale gemeenschap op losse schroeven zette. Eveneens op eigen initiatief heeft president Trump kort hierna de handelsafspraken en -onderhandelingen met zo ongeveer alle landen van de wereld opgezegd. Kortom, de VS, voorheen een overtuigd hoeder van de democratische grondwaarden in de wereld, is een nieuwe route ingeslagen en dwingt andere economieën om eigen politieke keuzes te maken.


Europa moet op eigen benen leren staan….

Ook op de aandelenbeurzen hebben de politieke ontwikkelingen hun effect. Met name de handelsbelemmerende maatregelen hebben soms ingrijpende gevolgen voor de beurskoersen. Ondernemingen weten niet goed waar zij aan toe zijn en voelen de noodzaak zich op de toekomst te beraden. Investeringsplannen worden opnieuw tegen het licht gehouden en er wordt gewacht op meer duidelijkheid.

Het optreden van president Trump noodzaakt Europa tot het varen van een eigen koers. De nieuwe realiteit dwingt de Europese regeringsleiders tot een duidelijker en nog meer gemeenschappelijke economische politiek. Europa zal haar eigen prioriteiten moet stellen en haar eigen economische keuzes moeten maken. Europa realiseert zich in toenemende mate dat het niet langer verantwoord is om zwaar te leunen op Amerika’s gezag, Amerika’s economische macht en Amerika’s economische politiek. Wij zien in deze nieuwe realiteit ook veel positieve kanten.

Europa vertegenwoordigt het grootste economische blok ter wereld, zelfs na een eventuele succesvolle Brexit. Europa wordt door de recente gebeurtenissen zelfbewuster en kan beduidend meer dan nu het geval is haar stempel op het wereldtoneel drukken. Daarvoor is wel nodig dat er meer daadkrachtig en eensluidend economisch beleid wordt gevoerd en er heldere keuzes worden gemaakt. Alleen een sterk, verenigd Europa zal op het wereldtoneel een rol van betekenis kunnen vervullen. Economische macht geeft politieke macht.

Kortom, de perspectieven voor Europa lijken veel minder somber dan velen veronderstellen. Met een gemeenschappelijke ‘vijand’ als Trump kunnen de Europese gelederen zich gemakkelijker sluiten en de krachten effectiever gebundeld worden. Europa is bezig zichzelf te herpakken en legt daarmee een gezonde basis voor haar verdere groei. Aandelenbeurzen kunnen hierop opgelucht en positief reageren. De geschiedenis heeft ons geleerd dat een ‘agressor’, want zo zouden wij het beleid van Trump toch wel mogen typeren, het uiteindelijk aflegt tegen verenigde krachten. Voor ons geeft dit voldoende houvast om de toekomst met vertrouwen tegemoet te zien.